Khi Nghị quyết soi đường cho những công trình khoa học

Tác giả:                Nguyễn Quang Minh

Đơn vị công tác:  Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ lọc, hóa dầu – Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam

Chi bộ sinh hoạt: Chi bộ nghiên cứu 2

Số điện thoại:       0945369767

Email:                   [email protected]

LỜI MỞ ĐẦU

Trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với bệ  phóng là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vai trò của đội ngũ tri thức càng trở nên then chốt hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn mang tính thực tiễn được đặt ra đối với công tác nghiên cứu, đặc biệt tại các đơn vị - viện nghiên cứu đầu ngành: Làm sao để công tác Đảng không bị coi là “bản sao” hành chính khô khan và làm thế nào để Nghị quyết của Đảng thực sự trở thành nguồn lực, định hướng cho từng đề tài khoa học công nghệ, từng công trình ứng dụng thực tiễn phức tạp?

Trả lời cho câu hỏi đó, câu chuyện tại Chi bộ Nghiên cứu 2 thuộc Đảng ủy Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam làm một trong những minh chứng sinh động.

Nơi đây quy tụ đội ngũ cán bộ, chuyên gia, nhà khoa học chuyên sâu, giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực xúc tác, vật liệu,…, và công nghệ hóa chất hiện đại. Giữa tiếng máy móc thử nghiệm pilot và hương vị đặc trưng của các phản ứng hóa học, tinh thần của Đảng không nằm ở những khẩu hiệu xa xôi. Tinh thần ấy hiện hữu trong từng giờ bám trụ phòng thí nghiệm, từng công trình khoa học, từng dự án thử nghiệm và các sản phẩm được thương mại hóa, sự kiên định của những “hạt nhân đỏ” đang ngày đêm đóng góp cho nền công nghiệp hóa chất tự chủ của việt Nam.

Nghị quyết đến với Chi bộ không chỉ nằm trên giấy tờ, tài liệu, mà nó đã và đang soi đường cho những công tình khoa học ra đời, cống hiến cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

PHẦN 1: SỨC MẠNH TỪ NGUYÊN TẮC ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO Ở CHI BỘ NGHIÊN CỨU 2

Xóa bỏ lối mòn tư duy khi sinh hoạt Chi bộ gắn chặt với “hơi thở” khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

 Nhiều năm trước đây, thách thức lớn nhất trong công tác xây dựng Đảng ở các đơn vị nghiên cứu khoa học là nguy cơ “xơ cứng” về mặt phương thức sinh hoạt. Nếu chỉ dừng ở việc đọc tài liệu, phổ biến văn bản đơn thuần, kỳ sinh hoạt thường kỳ của chi bộ dễ trở nên máy móc, xa rời với những trăn trở thường nhật của nhà khoa học. Từ bài toán khó khăn trong lĩnh vực chuyên môn, tiến độ thực hiện đề tài, sự thiếu hụt trang thiết bị hiện đại, cho đến những khi khăn khi đưa sản phẩm khoa học ra ứng dụng thực tiễn trên thị trường.

Nhận thức rõ những hạn chế đó, Chi bộ Nghiên cứu 2 đã tiên phong thực hiện bước đột phá: Đổi mới sáng tạo nội dung và phương thức sinh hoạt chi bộ, gắn liền với nhiệm vụ chính trị - chuyên môn trọng tâm.

Nghị quyết của Đảng trong các kỳ họp chi bộ không còn là những chỉ tiêu, con số chung, mà mỗi Nghị quyết của tháng, quý đều đặt ra các “điểm đòn bảy” cụ thể:

- Xác định nhiệm vụ trọng điểm: Đưa ra lộ trình tiến độ cho từng đề tài cấp Quốc gia, cấp Bộ, cấp Tập đoàn, các dự án hợp tác với doanh nghiệp và nhiệm vụ phát triển sản phẩm công nghệ;

- Thảo luận chuyên môn sâu: Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề xoay quanh việc tháo gỡ “điểm nghẽn” kỹ thuật, tối ưu quy trình tổng hợp vật liệu mới, bảo vệ tài sản trí tuệ và giải pháp chuyển giao công nghệ.

Nghị quyết của Đảng đối với Chi bộ đã trở thành “kim chỉ nam” giúp tập thể không chỉ đi dúng định hướng chính trị của Đảng và Nhà nước, mà còn giải quyết trực tiếp những bài toán kỹ thuật hóc búa nhất.

Phân công nhiệm vụ: Giao việc khó để thử thách “sức chiến đấu” của Đảng viên

Tính chiến đấu của một Chi bộ khoa học không đo bằng lời nói, mà đó bằng khả năng tiếp nhận và hoàn thành các nhiệm vụ khoa học công nghệ phức tạp, có tính ứng dụng và khả năng áp dụng cao. Tại Chị bộ nghiên cứu 2, nguyên tắc “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” được cụ thể hóa bằng việc phân công các đồng chí Đảng viên, đặc biệt là Đảng viên trẻ đảm nhận vị trí Chủ nhiệm hoặc thành viên nghiên cứu chính trong các đề tài khoa học công nghệ cấp Quốc gia, cấp Bộ, cấp Tập đoàn và các hợp đồng tư vấn, hợp tác công nghệ với đối tác doanh nghiệp.

Khi đối mặt với những bài toán khó – như nghiên cứu các hệ xúc tác thế hệ mới, tối ưu hóa quy trình công nghệ đảm bảo cân bằng giữa hiệu quả kinh tế và an toàn môi trường, xử lý chất thải công nghiệp phức tạp hay phát triển công nghệ sản xuất sản phẩm nhiên liệu sạch, đáp ứng tiêu chí khắt khe theo tiêu chuẩn trong nước và quốc tế - Chi bộ luôn là chỗ dựa tinh thần và pháp lý vững chắc. Cán bộ, Đảng viên khi nhận nhiệm vụ khó không đơn độc, họ có sự đồng hành của tập thể Chi bộ thông qua các công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, kịp thời động viên và tháo gỡ vướng mắc về cơ chế cũng như trong lĩnh vực chuyên môn.

Hình ảnh: GS. TS. Vũ Thị Thu Hà – Bí thư chi bộ - Giám đốc phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ lọc, hóa dầu chủ trì buổi sinh hoạt chi bộ

Điều đáng chú ý là cách thức thực hiện. Trước khi giám sát, nội dung được thông báo để Đảng viên chuẩn bị tâm thế và chủ động trao đổi, thảo luận. Khoảng cách giữa đối tượng được kiểm tra và đối tượng kiểm tra được thu hẹp trong đối thoại, lắng nghe cũng như hỗ trợ. Kiểm tra giám sát không chỉ diễn ra trong phạm vi chi bộ mà còn được kết nối với công tác kiểm tra nội bộ của đơn vị, với hoạt động của ban Giám đốc cùng các nhóm chuyên môn và các nhóm nghiệp vụ, nhằm xây dựng hệ thống hỗ trợ tối ưu cho các tổ nhóm chuyên môn trong công tác nghiên cứu, triển khai khoa học công nghệ.

Chi bộ giữ vững phương châm “kiểm tra để phòng ngừa chứ không phải để xử lý”, sau mỗi lần kiểm tra, những điểm còn hạn chế được chỉ ra cụ thể, bí thư, phó bí thư Chi bộ hoặc Đảng viên nòng cốt được phân công hướng dẫn, hỗ trợ và theo dõi khắc phục. Khi cần góp ý, Chi bộ ưu tiên trao đổi riêng, không phê bình chung chung, không làm tổn thương danh dự, uy tín của đồng chí, đồng nghiệp.

Chính nhờ cơ chế “giao việc khó – đồng hành – kiểm tra”, trách nhiệm nêu gương của từng Đảng viên được phát huy tối đa. Không có khái niệm “làm cho xong chuyện”, mỗi kết quả nghiên cứu ra đời đều phản ánh tính trung thực, sự nghiêm túc và đạo đức nghề nghiệp của người cộng sản khoác áo blouse trắng.

Tiên phong Chuyển đổi số và Liêm chính khoa học trong kỷ nguyên mới

 Không dừng lại ở các phương thức quản lý truyền thống, Chi bộ nghiên cứu 2 đã chủ động đưa chuyển đổi số vào quản trị công tác Đảng và quản lý khoa học.

- Quản trị dữ liệu số: Các hồ sơ, tiến độ thực hiện đề tài và tài liệu sinh hoạt Chi bộ được hệ thống số hóa, giúp nâng cao tính minh bạch và tiết kiệm thời gian hành chính. Thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin trong lưu trữ, quản lý dữ liệu, hồ sơ cũng góp phần giảm áp lực giấy tờ, để thời gian và sự quan tâm dành nhiều hơn cho nội dung thực chất.

- Thắt chặt kỷ cường – Liêm chính khoa học: Chi bộ xác định “Liêm chính khoa học” chính là tấm gương soi cho tư cách đạo đức của người Đảng viên. Việc phòng, chống gian lận số liệu, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của thực nghiệm, bảo vệ bản quyền trí tuệ được Chi bộ đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại Đảng viên hàng năm.

Thực tiễn tại Chi bộ nghiên cứu 2 chứng minh: Khi nguyên tắc tổ chức Đảng được áp dụng một cách phù hợp, khoa học và nhân văn, nó không làm hạn chế tư duy sáng tạo, mà ngược lại, trở thành bệ phóng vững chắc nhất cho những ý tưởng khoa học lớn được cất cánh.

Dưới đây là mô hình “Đổi mới sinh hoạt” tại Chi bộ nghiên cứu 2

PHẦN 2: TRÍ THỨC TRẺ VÀ NGỌN LỬA BÚA LIỀM – PHÁT TRIỂN ĐẢNG VÀ KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN

Ươm “mầm đỏ” từ những giọt mồ hôi trong phòng thí nghiệm

Công tác phát triển Đảng trong các viện nghiên cứu chưa bao giờ là bài toán dễ dàng. Đối với lực lượng trí thức trẻ - những kỹ sư, cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ tâm huyết với nghề - con đường đến với Đảng không bắt đầu từ những bài giảng lý luận thuần túy, mà xuất phát từ chính thực tiễn lao động sáng tạo, từ khát vọng được cống hiến tri thức cho sự phát triển của đất nước.

Nhận thức rõ đặc thù đó, Chi bộ nghiên cứu 2 không chờ đợi quần chúng tự tìm đến, mà chủ động xây dựng chiến lược “ươm mầm” bài bản, nhân văn. Chi bộ xác định Đoàn thanh niên và các nhóm nghiên cứu trẻ chính là “mỏ quặng” quí giá để phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố tiềm năng, ưu tú.

- Phát hiện qua thử thách: Quần chúng xuất sắc không chỉ là người hoàn thành tốt nhiệm vụ, mà phải là người thể hiện được bản lĩnh trong những thời điểm khó khăn nhất: Đó là khi đề tài đối mặt với những khó khăn chuyên môn, với nguy cỡ trễ hạn, khi những thử nghiệm trên qui mô pilot gặp sự cố kỹ thuật, hay khi phải bám trụ tại phòng thí nghiệm liên tục nhiều ngày đêm để đảm bảo tiến độ và chất lượng trong công việc;

- Cơ cế “một cộng một” (một Đảng viên đồng hành cùng một nhà khoa học trẻ): Mỗi Đảng viên chính thức trong Chi bộ được phân công dìu dắt, hỗ trợ một quần chúng tiềm năng. Sự đồng hành này không chỉ dừng lại ở hướng dẫn nghiệp vụ chuyên môn hay viết bài báo khoa học, mà còn là sự chia sẻ tâm tư, định hướng tư tưởng, giúp các nhà khoa học trẻ nhận thức rõ mục đích lý tưởng của người cộng sản trong kỷ nguyên mới.

Từ các phong trào “Sáng tạo trẻ”, “Đồng hành cùng công trình khoa học trọng điểm” do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phát động và triển khai, nhiều cán bộ trẻ tài năng đã nhận thức sâu sắc rằng: Đứng vào hàng ngũ của Đảng chính là tạo cho mình một điểm tựa chính trị vững chắc, một môi trường chuẩn mực để phụng sự Tổ quốc tốt hơn bằng chính tri thức chuyển môn.

Xây dựng môi trường “Liêm chính khoa học” – Bản lĩnh của tri thức cộng sản

Nếu đối với doanh nghiệp, thước đo là lợi nhuận, thì đối với một Chi bộ khoa học như Chi bộ nghiên cứu 2, thước đo lòng tin chính là sự trung thực và liêm chính khoa học. Trong bối cảnh áp lực về tiến độ, chất lượng và khả năng thương mại hóa sản phẩm cũng như công bố quốc tế ngày càng lớn, ngọn lửa Búa Liềm chính là “màng lọc” giúp tri thức trẻ giữ vững đạo đức nghề nghiệp.

Giữ vững tinh thần ấy, Chi bộ đã cụ thể hóa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thành những chuẩn mực hành xử cụ thể trong công tác nghiên cứu khoa học:

- Trung thực trong thực nghiệm: Tuyệt đối không “làm đẹp” số liệu, không sao chép kết quả, đảm bảo mọi thông số kỹ thuật, công nghệ hay kết quả phân tích đều được phản ánh trung thực và chính xác thực tế khách quan;

- Minh bạch và bảo hộ trí tuệ: Giữ vững tinh thần trôn trọng bản quyền tác giả, phân công quyền lợi và trách nhiệm rõ ràng trong các nhóm nghiên cứu, nhóm chuyên môn, bảo vệ nghiêm ngặt các bí mật công nghệ quốc gia, tài sản trí tuệ của đơn vị và Viện;

- Tinh thần tiết kiệm và tính tự lực: Tối ưu hóa nguyên vật liệu, hóa chất, chủ động cải tiến, tối ưu hóa quá trình thực nghiệm, tận dụng tối đa trang thiết bị sẵn có để giảm chi phí nghiên cứu cho ngân sách nhà nước.

Chính môi trường làm việc liêm chính, minh bạch do Chi bộ gầy dựng đã trở thành “thấu kính” giúp các nhà khoa học trẻ rèn luyện bản lĩnh. Đứng trước những cám dỗ về lợi ích hay áp lực thành tích ngắn hạn, người Đảng viên – nhà khoa học trẻ tại Chi bộ nghiên cứu 2 – Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ lọc, hóa dầu luôn giữ trọn niềm tin và sự tôn nghiêm đối với công việc mình lựa chọn.

Chuyện nghề, chuyện Đảng : Những “kỹ sư áo trắng” trên mặt trận nghiên cứu khoa học

Sức sống của Đảng tại Chi bộ nghiên cứu 2 được khoắc họa rõ nét nhất qua những con người thực, việc thực diễn ra tại đơn vị.

Cựu Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt đã từng nói: “Bản chất nghiên cứu là tìm ra cái mới, có tính thử nghiệm và không chắc chắn, có thể thành công hoặc không thành công. Nếu đã chắc chắn rồi thì không cần nghiên cứu nữa. Vì vậy, không nên coi nghiên cứu thất bại là một sự lãng phí. Đề tài nghiên cứu không thành công cũng là một đóng góp để làm rõ hướng đi cho cộng đồng khoa học trong các nghiên cứu khác. Việc yêu cầu nghiên cứu phải đảm bảo thành công, nếu không thành công sẽ bị xử lý (như hoàn trả ngân sách, hạn chế tham gia hoạt động nghiên cứu…) sẽ làm suy giảm động lực sáng tạo và tinh thần dấn thân của các nhà khoa học”.

Hay như trong bài luận của tác giả Martin A. Schwart đã đưa ra một nghịch lý sâu sắc trong giới học thuật: “Cảm giá ngu ngốc không phải là dấu hiệu của thất bại mà là phần cốt lõi trong quá trình nghiên cứu khoa học”; “Cái khó của nghiên cứu nằm ở chỗ. Ta phải đắm chìm trong sự chưa biết. Ta không thể chắc rằng mình đang đặt một câu hỏi đúng hay làm thí nghiệm đúng cho đến khi có kết quả”; “Khoa học là việc đối mặt với sự ngu ngốc tuyệt đối – cái cảm giác mênh mông và hiện sinh khi ta đối mặt với cái chưa biết vô biên”; “Sự ngu ngốc có ích là khi ta chủ động chấp nhận mình không biết – cảm thấy mình ngu là điều không thể tránh khỏi khi đứng trước những câu hỏi quan trọng. Một trong những điều tuyệt vời nhất của khoa học là nó cho phép ta mò mẫm, sai lầm, vấp ngã liên tục – miễn là mỗi lần sai ta lại học được điều gì đó”.

Sự khó khăn, thất bại là bản chất của khoa học, nó cũng là bước thử cho những tài năng, trí thức trẻ trên con đường xây dựng nền tảng tri thức, sự nghiệp của mình.

Tôi đã từng chứng kiến những đêm đông giá rét hay những đêm hè oi ả, đèn phòng thí nghiệm vẫn rực sáng cùng những bạn trẻ mệt nhoài sau liên tiếp các thực nghiệm thất bại. Khi ấy, chính những người lãnh đạo đơn vị, đồng chí Bí thư, Đảng viên nòng cốt lại là những người trực tiếp cùng ngồi lại, rót chén trà nóng, cùng nhau rà soát lại từng số liệu thực nghiệm, kết quả phân tích và động viên: “Khoa học là chấp nhận thất bại để tìm ra sự thật”. Đảng luôn ở bên ta không chỉ khi thành công mà cả trong những lúc thất bại.

Hình ảnh: GS.TS. Vũ Thị Thu Hà luôn đi sâu đi sát trong mọi hoạt động

của đơn vị. Ảnh Khánh Long/Báo ảnh Việt Nam

Chính sự sâu sát và truyền lửa ấy đã tiếp thêm nghị lực cho những Đảng viên trẻ. Câu chuyện của những cán bộ nghiên cứu kiên trì bám trụ các hệ thống phản ứng áp suất cao, hay những kỹ sư không quản ngại nắng mưa trực tiếp xuống các nhà máy hóa chất tại Quảng Ninh, Hải Phòng hay Bà Rịa – Vũng Tàu để chuyển giao công nghệ, xử lý sự cố môi trường … đã trở thành hình ảnh đẹp về người trí thức khoác lên mình niềm tự hào Búa Liềm.

Hình ảnh: Trân trọng cả những thất bại trong khoa học. Ảnh Hà Tuấn - http://1thegioi.vn

Ngọn lửa lý tưởng không làm giảm đi tính lãng mạn hay sự phóng khoáng của tư duy khoa học. Trái lại, nó tiếp thêm sự kiên định, giúp tri thức trẻ tự tin bước ra biển lớn hội nhập, đưa các sản phẩm khoa học “Made in VietNam” ghi dấu ấn trên bản đồ công nghệ.

Hành trình từ trí thức trẻ đến Đảng viện:

PHẦN 3: SẢN PHẨM CỦA NGHỊ QUYẾT LÀ QUẢ NGỌT TỪ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Những con số “biết nói” trên bản đồ khoa học công nghệ

Sức mạnh lãnh đạo của một Chi bộ Đảng trong đơn vị nghiên cứu khoa học không thể đo đếm bằng những lời hứa hay các bản báo cáo suông, mà phải được khẳng định bằng sản phẩm khoa học cụ thể, tính ứng dụng thực tiễn và giá trị đóng góp cho đất nước. Tại Chi bộ nghiên cứu 2, mỗi Nghị của Đảng được học tập, áp dụng đều nhằm hướng tới mục tiêu tạo ra những giá trị gia tăng có khả năng đo lường được.

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Chi bộ, các nhóm nghiên cứu và Đảng viên đã gặt hái được những kết quả ấn tượng:

- Sở hữu trí tuệ và công bố quốc tế: Đề suất đề tài, trực tiếp tham gia và hoàn thành hàng chục đề tài, nhiệm vụ Khoa học Công nghệ các cấp (cấp Quốc gia, cấp Bộ, cấp Tập đoàn). Chi bộ sở hữu nhiều bằng sáng chế, giải pháp hữu ích được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng. Đặc biệt, trong đó có những bằng sáng chế đã và đang được bảo hộ tại nhiều quốc gia có nền KH&CN tiên tiến như Mỹ, Pháp,…. Nhiều bài báo khoa học chất lượng cao, được công bố trên các tạp chí khoa học hàng đầu trong và ngoài nước, đặc biệt là trên các tạp chí quốc tế uy tín (thuộc danh mục ISI/Scopus);

- Đào tạo đội ngũ chuyên môn: Không chỉ là đơn vị nghiên cứu khoa học hàng đầu mà Chi bộ nghiên cứu 2 còn đi đầu trong công tác đào tạo, phát triển đội ngũ chuyên môn lớp, lớp trí thức kế cận. Bí thư chi bộ - GS.TS. Vũ Thị Thu Hà đã tham gia và trực tiếp đào tạo hàng chục Tiến sĩ, Thạc sỹ chất lượng cao cho nền khoa học nước nhà;

- Thương mại hóa và chuyển gia công nghệ: Đưa các kết quả nghiên cứu từ qui mô phòng thí nghiệm, bước quá “thung lũng chết” của khoa học để tiến vào ứng dụng trong thực tế. Các sản phẩm dung môi sinh học, dầu sinh học và phụ gia chuyên dụng đã được chuyển giao thành công cho các nhà máy, công ty công nghiệp trong nước. Tiêu biểu trong số đó là bộ đôi phụ gia tiên tiến: FNT6VN dành cho tất cả các nhiên liệu lỏng; Ecoval cho nhiên liệu rắn và nhiên liệu khí đã và đang được áp dụng thực tế tại một số nhà máy xi măng, nhà máy sản xuất công nghiệp tại Việt Nam. Gần đây nhất, sản phẩm biodiesel sản xuất từ dầu ăn đã qua sử dụng của đơn vị được Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam sử dụng để sản xuất ra sản phẩm nhiên liệu sạch. Một dấu mốc quan trọng của quá trình này là lô sản phẩm nhiên liệu sạch B5 đầu tiên tại Việt Nam đã được sản xuất bằng công nghệ do người Việt nghiên cứu và phát triển;

Hình ảnh: Sảnh phẩm phụ gia FNT6VN của đơn vị được ứng dụng trong thực tiễn. Ảnh Khánh Long/Báo ảnh Việt Nam

- Tối ưu hóa nguồn lực: Thông qua các sáng kiến cải tiến kỹ thuật do Đảng viên làm chủ, Chi bộ đã tiết kiệm một khoản không nhỏ cho kinh phí ngân sách Nhà nước và doanh nghiệp trong mua sắm nguyên vật liệu hóa chất, trang thiết bị vật tư từ nước ngoài.

 Bảng tóm tắt thành tựu nổi bật của Chi bộ nghiên cứu 2

Hình ảnh: GS.TS. Vũ Thị Thu Hà trực tiếp thử nghiệm sản phẩm KH&CN của đơn vị tại doanh nghiệp

Đột phá công nghệ xanh và bài toán tự chủ ngành hóa chất

Không chỉ dừng lại ở các chỉ số định lượng, giá trị cốt lõi mà Chi bộ nghiên cứu 2 tạo ra chính là việc giải quyết các bài toán chiến lược của ngành hóa chất Việt Nam trong xu hướng chuyển dịch xanh và phát triển bền vững.

- Công nghệ hóa học xanh và bảo vệ môi trường: Chi bộ đã lãnh đạo các nhóm nghiên cứu tập trung giải quyết các bài toán “nóng” về xử lý chất thải công nghiệp nguy hại, tái chế chất thải hóa chất và chất thải công nghiệp, phát triển qui trình sản xuất sạch. Nghiên cứu, triển khai phát triển các dạng vật liệu mới, vật liệu xanh và nhiên liệu sạch. Phối hợp cùng các đơn vị trong Tập đoàn, các doanh nghiệp trong nước thử nghiệm, phát triển các dòng sản phẩm xanh, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái;

- Xây dựng chuỗi giá trị tự chủ: Trước những biến động phức tạp của chuỗi cung ứng toàn cầu, các sản phẩm khoa học do Chi bộ lãnh đạo nghiên cứu đã góp phần giúp các doanh nghiệp trong nước tăng khả năng tự chủ được giảm thiểu ảnh hưởng bởi nguồn nguyên liệu đầu vào, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, nâng cao tính cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp Việt Nam trên thị trường.

Bài học kinh nghiệm từ mô hình “Chi bộ khoa học kiểu mẫu”

Từ thực tiễn lãnh đạo xuất sắc nhiệm vụ chính trị và chuyên môn, Chi bộ nghiên cứu 2 đã đúc kết được những bài học kinh nghiệm sâu sắc trong công tác xây dựng Đảng tại đơn vị nghiên cứu khoa học:

- Bài học về sự gắn kết hữu cơ: Công tác Đảng và công tác chuyên môn không phải là hai đường thẳng song song, mà là một thể thống nhất. Nghị quyết của Đảng chỉ có sức sống khi giải quyết đúng và trúng những vướng mắc thực tiễn của nghiên cứu khoa học;

- Bài học về dân chủ và tôn trọng tri thức: Lãnh đạo khoa học đòi hỏi sự gợi mở, phát huy tối đa tinh thần dân chủ, tranh luận cởi mở trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ. Chi bộ phải là nơi tạo ra môi trường an toàn và bệ phóng cho những ý tưởng sáng tạo đột phát;

- Bài học về trọng dụng và quy hoạch nhân tài: Đặt niềm tin vào tri thức trẻ, dám giao việc khó, việc mới, đồng thời lấy sự trưởng thành của cán bộ trẻ và hiệu quả công trình khoa học làm thước đo năng lực lãnh đạo của cấp ủy Chi bộ.

KẾT LUẬN

Tác phẩm “Khi Nghị quyết soi đường cho những công trình khoa học” không chỉ là một câu chuyện về sự thành công của một tổ chức cơ sở Đảng riêng lẻ, mà còn là lời khẳng định về vai trò không thể thay thế của Đảng Cộng sản Việt Nam trong đội ngũ tri thức KH&CN.

Nghị quyết của Đảng khi được tiếp thu bằng trí tuệ, được triển khai bằng sự tâm huyết và lòng yêu nước sẽ không bao giờ là những trang tài liệu nằm yên trên kệ sách. Nó trở thành nguồn năng lượng nội sinh vô tận, chảy qua từng đường ống phản ứng, bừng sáng trong từng phòng thí nghiệm và đơm hóa kết trái thành những công trình khoa học mang đậm dấu ấn Việt Nam.

Đứng trước thềm kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tập thể cán bộ, Đảng viên Chi bộ nghiên cứu 2 thuộc Đảng ủy Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam tiếp tục giữ vững ngọn lửa Búa Liềm trong tim, quyết tâm biến tri thức khoa học thành sức mạnh vật chất, góp phần xây dựng một nền công nghiệp hóa chất Việt Nam tự chủ, hiện đại và phát triển bền vững.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 của Bộ Chính trị về đột phát phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
2. Văn kiện Kết luận số 143-KL/BTVĐU ngày 08 tháng 05 năm 2025 của Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn Hóa chất Việt Nam về việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
3. Quyết định số 218/QĐ-HCVN ngày 21/05/2025 của Tập đoàn hóa chất Việt Nam về việc ban hành Chương trình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2040.
4. Martin A. Shwartz, The importance of stupidity in scietific research, Journal of Cell Science, 121, 1771 Published by The Company of Biologists 2008.
5. Thu Hằng, Trong nghiên cứu khoa học: Rủi ro, thất bại…cũng có giá trị. Nguồn: https://hanoimoi.vn/trong-nghien-cuu-khoa-hoc-rui-ro-that-bai-cung-co-gia-tri-640015.html
6. Thảo Vy, GS.TS. Vũ Thị Thu Hà – “Phù thủy” chất xúc tác. Nguồn: https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/gsts-vu-thi-thu-ha-quotphu-thuyquot-chat-xuc-tac-366303.html.
7. Hoàng toàn, GS.TS. Vũ Thị Thu Hà và bài toán đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Nguồn: https://phunumoi.net.vn/gsts-vu-thi-thu-ha-va-bai-toan-dua-cong-nghe-tu-phong-thi-nghiem-ra-thi-truong-d369416.html.
8. Minh Đưc, GS-TS Vũ Thị Thu Hà: “Tôi không bao giờ lăn tăn giữa đường”. Nguồn: https://1thegioi.vn/gs-ts-vu-thi-thu-ha-toi-khong-bao-gio-lan-tan-giua-duong-238211.html.