Phạm Hữu Lầu - Nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906 - 2026) là dịp tri ân nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Từ phong trào công nhân đến trọng trách lãnh đạo

Sinh ra tại làng Hòa An (nay thuộc phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp), đồng chí Phạm Hữu Lầu sớm tham gia phong trào yêu nước, giác ngộ lý tưởng cách mạng và trở thành một trong những cán bộ có đóng góp quan trọng đối với phong trào cách mạng ở Nam Bộ.

Cuối năm 1929, thực hiện chủ trương của tổ chức, đồng chí được cử đi “vô sản hóa” tại Đề-pô xe lửa Dĩ An. Hòa mình vào đời sống công nhân, đồng chí trực tiếp tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, vận động, giác ngộ công nhân, góp phần xây dựng cơ sở cách mạng trong phong trào lao động. Tháng 11.1929, tại Đại hội đại biểu An Nam Cộng sản Đảng, đồng chí được bầu là một trong 5 thành viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời, đại diện cho Nam Kỳ.

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đồng chí tiếp tục được giao nhiều trọng trách trong công tác xây dựng tổ chức và lãnh đạo phong trào cách mạng. Con đường hoạt động ấy sớm đặt người cán bộ trẻ Phạm Hữu Lầu trước những thử thách khắc nghiệt của chế độ thực dân.

Tôi luyện trong lao tù, trưởng thành trong đấu tranh

Tháng 7.1930, trên đường ra Bắc dự hội nghị, đồng chí Phạm Hữu Lầu bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Những năm tháng trong nhà tù thực dân không làm lay chuyển ý chí của người cộng sản. Được trả tự do năm 1936, đồng chí nhanh chóng nối lại liên lạc, tham gia vận động quần chúng đấu tranh đòi dân chủ. Năm 1940, đồng chí tiếp tục bị bắt và đày ra Côn Đảo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trở về đất liền, đồng chí Phạm Hữu Lầu tham gia xây dựng chính quyền và tổ chức kháng chiến.

Trong thời kỳ chống thực dân Pháp, đồng chí lần lượt đảm nhiệm nhiều trọng trách như Bí thư Tỉnh ủy Sa Đéc, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính tỉnh Sa Đéc, Phó Bí thư Khu ủy Khu 8, Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho, Giám đốc Sở Công an Nam Bộ... Qua nhiều cương vị, dấu ấn nổi bật của đồng chí là sự kiên định trong xây dựng tổ chức Đảng, bảo vệ lực lượng cách mạng và vận động, tập hợp quần chúng.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, cách mạng miền Nam bước vào thời kỳ đặc biệt khó khăn. Tháng 10.1954, đồng chí Phạm Hữu Lầu được bầu làm Phó Bí thư Xứ ủy Nam Bộ. Sau khi đồng chí Lê Duẩn ra Bắc, đồng chí được giao nhiệm vụ Quyền Xứ ủy, Bí thư Xứ ủy Nam Bộ.

Trong bối cảnh chính quyền Mỹ - Diệm đẩy mạnh đàn áp, khủng bố cách mạng, đồng chí cùng tập thể Xứ ủy tìm cách giữ gìn lực lượng, kết hợp các hình thức đấu tranh phù hợp, góp phần duy trì và phát triển phong trào cách mạng ở miền Nam.

Đây là giai đoạn thể hiện rõ bản lĩnh của người lãnh đạo trong những thời điểm cách mạng đứng trước thử thách đặc biệt nghiêm trọng.

Một cuộc đời gắn bó với Nhân dân

Bên cạnh những cương vị lãnh đạo, đồng chí Phạm Hữu Lầu còn được nhắc đến bởi phong cách sống giản dị, gần gũi và gắn bó với Nhân dân.

Trong những năm hoạt động bí mật, hình ảnh người cán bộ đội nón lá, chèo xuồng đi “thăm nghèo, hỏi khổ”, tìm hiểu đời sống và tâm tư của người dân đã trở thành một nét được đồng bào Nam Bộ nhớ đến.

Khi lâm trọng bệnh, đồng chí không chọn ra Bắc chữa trị mà quyết định ở lại, tiếp tục gắn bó với phong trào cách mạng miền Nam. Ngày 16.12.1959, đồng chí Phạm Hữu Lầu từ trần trên đất Campuchia, khi mới 53 tuổi.

Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí để lại dấu ấn trên nhiều địa bàn, nhiều giai đoạn của cách mạng Việt Nam, từ phong trào công nhân, xây dựng tổ chức Đảng đến lãnh đạo kháng chiến và bảo vệ lực lượng cách mạng trong những năm tháng cam go. Tháng 5.2024, Bộ Chính trị quyết định công nhận đồng chí Phạm Hữu Lầu là Lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Tại Hội thảo khoa học cấp Bộ “Đồng chí Phạm Hữu Lầu với cách mạng Việt Nam” tổ chức tháng 12.2025 tại Đồng Tháp, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đồng Tháp Phạm Nguyễn Hoàng Vũ đã khẳng định cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Phạm Hữu Lầu là nguồn tư liệu có giá trị trong giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng và đạo đức cho thế hệ trẻ.

Sự ghi nhận ấy đặt cuộc đời hoạt động của đồng chí trong dòng chảy chung của lịch sử cách mạng Việt Nam, đồng thời là niềm tự hào đối với quê hương Đồng Tháp - nơi sinh thành người cán bộ đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Nguồn: Báo Lao động